Nhận được giấy triệu tập của cơ quan điều tra là trải nghiệm khiến nhiều người hoang mang và lo lắng. Dù bạn là người bị hại, nhân chứng hay người bị tình nghi, việc chuẩn bị kỹ càng trước khi đến lấy lời khai có thể ảnh hưởng lớn đến kết quả vụ việc. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ quyền lợi của mình và những điều cần làm ngay khi nhận giấy triệu tập.
1. Giấy triệu tập lấy lời khai là gì?
Giấy triệu tập lấy lời khai là văn bản của cơ quan có thẩm quyền (Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án) yêu cầu một người đến để trình bày, cung cấp thông tin liên quan đến một vụ việc đang được điều tra hoặc xem xét.
Có 3 tư cách phổ biến khi bị triệu tập:
- Người làm chứng: Biết thông tin liên quan đến vụ việc nhưng không phải là bị can hay bị hại
- Người bị hại: Là nạn nhân trực tiếp của hành vi vi phạm pháp luật
- Người bị tình nghi / bị can: Bị nghi ngờ hoặc đã bị khởi tố về hành vi phạm tội
Mỗi tư cách có quyền và nghĩa vụ khác nhau theo Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015.
2. Bạn có quyền gì khi bị triệu tập?
Nhiều người không biết rằng mình có những quyền cơ bản được pháp luật bảo vệ khi đến lấy lời khai:
- Quyền được biết lý do triệu tập: Cơ quan điều tra phải thông báo rõ bạn được triệu tập với tư cách gì và về vụ việc nào
- Quyền có luật sư: Bạn có quyền mời luật sư tham gia từ giai đoạn lấy lời khai đầu tiên
- Quyền không tự buộc tội mình: Bạn không có nghĩa vụ khai báo những điều có thể gây bất lợi cho bản thân
- Quyền đọc lại và ký biên bản: Trước khi ký, bạn có quyền đọc kỹ toàn bộ biên bản và yêu cầu sửa chữa nếu ghi sai
- Quyền từ chối trả lời câu hỏi không liên quan: Bạn chỉ có nghĩa vụ khai báo những gì liên quan trực tiếp đến vụ việc
3. Cần chuẩn bị gì trước khi đến lấy lời khai?
Giấy tờ cần mang theo:
- CMND/CCCD còn hạn sử dụng
- Giấy triệu tập gốc
- Các tài liệu, bằng chứng liên quan đến vụ việc (nếu có và nếu có lợi cho bạn)
Tâm lý và thái độ:
- Bình tĩnh, trả lời trung thực những gì bạn biết
- Không đoán mò hoặc khai những điều không chắc chắn
- Không ký vào biên bản khi chưa đọc kỹ
- Không mang theo đồ vật không cần thiết
Quan trọng nhất — liên hệ luật sư trước: Dù bạn ở tư cách nào, việc trao đổi với luật sư trước buổi lấy lời khai giúp bạn hiểu rõ quyền lợi, tránh những sai lầm không đáng có và bảo vệ bản thân tốt hơn.
4. Những sai lầm thường gặp cần tránh
- Khai quá nhiều: Chỉ trả lời đúng câu hỏi được hỏi, không tự nguyện cung cấp thêm thông tin không cần thiết
- Ký biên bản vội vàng: Luôn đọc kỹ trước khi ký, yêu cầu sửa nếu có điểm không đúng
- Không nhớ rõ mà vẫn khai: Nếu không nhớ, hãy nói thẳng “tôi không nhớ rõ” thay vì đoán
- Mang điện thoại vào phòng lấy lời khai: Tắt máy hoặc để ngoài để tránh phiền phức
- Không báo cho gia đình biết: Hãy thông báo cho người thân biết bạn đang đi đâu và vì việc gì
5. Khi nào cần luật sư ngay lập tức?
Bạn cần liên hệ luật sư ngay nếu:
- Giấy triệu tập ghi tư cách “bị can” hoặc liên quan đến vụ án hình sự nghiêm trọng
- Bạn bị yêu cầu đến ngoài giờ hành chính hoặc tại địa điểm không phải trụ sở cơ quan
- Bạn cảm thấy bị gây áp lực hoặc đe dọa trong quá trình lấy lời khai
- Vụ việc liên quan đến tội danh có khung hình phạt từ 7 năm trở lên
Bị triệu tập lấy lời khai không có nghĩa là bạn đã phạm tội hay sẽ bị xử lý. Tuy nhiên, cách bạn ứng xử trong buổi lấy lời khai có thể ảnh hưởng đáng kể đến vụ việc. Hãy bình tĩnh, nắm rõ quyền lợi và đừng ngần ngại liên hệ luật sư để được hỗ trợ kịp thời.
Bạn vừa nhận giấy triệu tập và chưa biết phải làm gì? Gọi ngay 039 8200 093 hoặc nhắn Zalo để được luật sư tư vấn miễn phí trong vòng 30 phút.
