Một buổi tối bình thường, gia đình bạn đột ngột bị đảo lộn khi cơ quan công an xuất hiện, đọc lệnh và áp giải người thân của bạn đi vì lý do “Bắt giữ người trong trường hợp khẩn cấp”.
Trong không khí hỗn loạn đó, tiếng khóc lóc, sự hoảng sợ và hàng loạt câu hỏi xuất hiện: Người thân mình đã phạm tội gì? Họ sẽ bị đưa đi đâu? Khi nào thì được thả?
Là những Luật sư hình sự thực chiến, chúng tôi hiểu rằng đây là thời điểm gia đình dễ đưa ra các quyết định sai lầm nhất do hoảng loạn. Bài viết này được tham vấn chuyên môn bởi đội ngũ Luật sư tranh tụng hình sự của chúng tôi, nhằm hướng dẫn bạn “công thức hành động” để bảo vệ người thân ngay trong 24 giờ đầu tiên – giai đoạn vàng của một vụ án.
1. Hiểu đúng: Thế nào là “Bắt giữ người trong trường hợp khẩn cấp”?
Để hành động đúng, trước hết bạn phải hiểu rõ bản chất pháp lý của tình huống. Không phải lúc nào công an cũng cần có Lệnh khởi tố hay phê chuẩn của Viện kiểm sát mới được bắt người.
Theo Điều 110 Bộ luật Tố tụng Hình sự, cơ quan chức năng có quyền bắt người trong trường hợp khẩn cấp khi thuộc một trong ba căn cứ sau:
- Căn cứ 1: Có đủ cơ sở để xác định người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
- Căn cứ 2: Người bị hại hoặc người có mặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm mà xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.
- Căn cứ 3: Thấy có dấu vết của tội phạm ở người hoặc tại chỗ ở, nơi làm việc, phương tiện của người bị nghi thực hiện tội phạm và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn hoặc tiêu hủy chứng cứ.
Ai có quyền ra lệnh bắt khẩn cấp?
Không phải chiến sĩ công an nào cũng có quyền ra lệnh này. Pháp luật quy định chỉ những người đứng đầu cơ quan tố tụng mới có thẩm quyền, bao gồm: Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp; Đồn trưởng Đồn biên phòng; Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Biên phòng Cửa khẩu cảng; Chỉ huy trưởng Bộ đội biên phòng tỉnh…
2. Thời gian vàng: Cơ quan công an được giữ người trong bao lâu?
Nỗi sợ lớn nhất của gia đình là người thân bị giữ vô thời hạn. Tuy nhiên, pháp luật quy định rất nghiêm ngặt về thời hạn tạm giữ hình sự.
- Thời hạn tạm giữ ban đầu: Tối đa là 3 ngày (72 giờ) kể từ khi cơ quan điều tra nhận người bị bắt hoặc áp giải người bị bắt về trụ sở.
- Gia hạn tạm giữ: Trong trường hợp phức tạp, Cơ quan điều tra có thể gia hạn tạm giữ tối đa 2 lần, mỗi lần không quá 3 ngày.
Tóm lại: Tổng thời gian tạm giữ hình sự tối đa đối với một người bị bắt khẩn cấp là 9 ngày. Sau thời hạn này, nếu không đủ chứng cứ chứng minh phạm tội, cơ quan công an phải trả tự do ngay lập tức. Nếu có đủ căn cứ, họ sẽ ra Quyết định khởi tố bị can và chuyển sang biện pháp Tạm giam.
3. 3 việc gia đình phải làm NGAY LẬP TỨC
Khi người thân bị đưa đi, thay vì ngồi khóc hoặc chạy vạy khắp nơi tìm người “lo lót”, hãy thực hiện ngay 3 bước sau:
Bước 1: Xác định rõ thông tin cơ quan bắt giữ
Theo luật, trong vòng 24 giờ kể từ khi giữ người, cơ quan điều tra phải gửi thông báo bằng văn bản cho gia đình. Tuy nhiên, bạn không nên thụ động ngồi chờ. Ngay khi người thân bị áp giải đi, hãy xác định:
- Ai là người ký lệnh bắt? Họ thuộc Đội nào, Khu vực nào hay thuộc Công an Tỉnh?
- Người thân của bạn bị đưa về trụ sở công an nào hay đưa thẳng vào Trại tạm giam nào?
Bước 2: Chuẩn bị nhu yếu phẩm gửi tiếp tế
Người bị tạm giữ đột ngột sẽ rơi vào trạng thái khủng hoảng tâm lý và thiếu thốn điều kiện sinh hoạt. Gia đình cần đến ngay trụ sở nơi giữ người để gửi đồ tiếp tế:
- Quần áo: Chọn quần áo thun mềm, không có cúc kim loại, tuyệt đối không có dây buộc, dây kéo (để tránh việc tự tử hoặc gây thương tích theo quy định của nhà tạm giữ).
- Thuốc men: Nếu người thân có bệnh nền (huyết áp, tiểu đường, tim mạch), phải mang theo sổ khám bệnh và thuốc đặc trị để gửi vào kèm theo đơn cam kết.
- Tiền lưu ký: Gửi một khoản tiền nhỏ (khoảng 1 – 2 triệu đồng) vào tài khoản lưu ký của nhà tạm giữ để người thân có thể mua thêm nhu yếu phẩm tại căng tin.
Bước 3: Liên hệ Luật sư hình sự để tham gia bào chữa khẩn cấp
Giai đoạn tạm giữ (3 đến 9 ngày đầu) là giai đoạn “khốc liệt” nhất. Người bị bắt bị cách ly hoàn toàn với gia đình, liên tục bị lấy lời khai trong trạng thái hoảng sợ. Đây là lúc dễ xảy ra tình trạng mớm cung, bẫy câu chữ, hoặc tự khai nhận những việc mình không làm do bị áp lực tâm lý.
Theo quy định, Luật sư có quyền tham gia tố tụng ngay từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở công an. Luật sư sẽ là cầu nối hợp pháp duy nhất, vào tận nơi tạm giữ để:
- Giám sát các buổi hỏi cung, đảm bảo tính khách quan, không có bức cung, nhục hình.
- Giải thích quyền lợi cho người bị bắt (Quyền không tự buộc tội, quyền giữ im lặng khi chưa có Luật sư).
- Giúp người bị bắt lấy lại bình tĩnh, khai báo đúng sự thật khách quan.
4. Những sai lầm “chết người” cần tuyệt đối tránh
Trong hơn nhiều năm tham gia tranh tụng các vụ án đại án hình sự, chúng tôi đã chứng kiến nhiều gia đình làm hại chính người thân của mình vì những sai lầm sau:
- Tìm cách “chạy án”, đưa hối lộ: Đây là miếng mồi ngon cho các đối tượng lừa đảo, “cò mồi” lợi dụng tâm lý hoảng loạn của bạn để chiếm đoạt tài sản. Nguy hiểm hơn, nếu bị phát hiện, bạn có thể bị khởi tố thêm tội “Đưa hối lộ”, khiến tình trạng của người thân càng vô phương cứu chữa.
- Chống đối, lăng mạ lực lượng chức năng: Việc cản trở người thi hành công vụ chỉ khiến cơ quan công an có thái độ cứng rắn hơn và người thân của bạn sẽ gặp bất lợi lớn trong quá trình điều tra.
- Nghe lời khuyên ác ý, ký đại vào các giấy tờ không rõ nguồn gốc: Tuyệt đối không ký bất kỳ văn bản cam kết hay thỏa thuận dân sự nào với các bên liên quan khi chưa có sự tham vấn của Luật sư.
5. Giải pháp hành động từ Luật sư hình sự
Đối với mảng hình sự, chúng tôi không làm việc trên lý thuyết. Chúng tôi hành động ngay lập tức:
- Tiếp nhận thông tin 24/7: Phản ứng hỏa tốc ngay khi nhận được cuộc gọi từ gia đình thân chủ.
- Làm thủ tục đăng ký bào chữa thần tốc: Gửi văn bản yêu cầu cấp Thông báo bào chữa đến Cơ quan điều tra để kịp thời có mặt trong các buổi lấy lời khai đầu tiên.
- Lập phương án bảo lĩnh: Nếu xét thấy người thân của bạn có nhân thân tốt, nơi cư trú rõ ràng, tội danh không thuộc nhóm đặc biệt nghiêm trọng, Luật sư sẽ tiến hành soạn thảo đơn xin Bảo lĩnh tại ngoại (Cấm đi khỏi nơi cư trú) ngay trong giai đoạn tạm giữ để người thân được về nhà sớm nhất.
TÌNH HUỐNG KHẨN CẤP: Mỗi một giờ trôi qua trong trại tạm giữ là một giờ đầy áp lực đối với người thân của bạn. Đừng để sự chậm trễ tước đi quyền lợi hợp pháp của họ.
Nếu người thân của bạn vừa bị bắt giữ khẩn cấp, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua Hotline: 039 8200 093 hoặc Nhấn vào link dưới đây để Chat Zalo hỏa tốc . Luật sư hình sự sẽ tư vấn phương án xử lý tình huống cho bạn hoàn toàn miễn phí trong 15 phút đầu tiên!
