1. Tội Cố Ý Gây Thương Tích Và Mức Hình Phạt
Tội cố ý gây thương tích (hoặc cố ý gây tổn hại cho sức khỏe người khác) được quy định tại Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025). Đây là một trong những tội phạm phổ biến nhất trong thực tiễn xét xử tại Việt Nam, với mức hình phạt dao động rất rộng tùy theo mức độ thương tích gây ra và các tình tiết tăng nặng.
1.1. Các khung hình phạt tội cố ý gây thương tích
Khung 1 — Cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù từ 06 tháng đến 03 năm:
- Gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe với tỷ lệ thương tật từ 11% đến 30%
- Hoặc dưới 11% nhưng có tình tiết tăng nặng (dùng vũ khí, gây thương tích cho người đang thi hành công vụ, dùng a-xit, hóa chất nguy hiểm, có tính chất côn đồ, thuê người gây thương tích, lợi dụng chức vụ, quyền hạn…)
Khung 2 — Tù từ 02 đến 06 năm:
- Tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60%
- Hoặc có nhiều tình tiết tăng nặng đặc biệt: tái phạm nguy hiểm, phạm tội 02 lần trở lên…
Khung 3 — Tù từ 05 đến 10 năm:
- Tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên
- Hoặc dẫn đến hậu quả nghiêm trọng khác
Khung 4 — Tù từ 07 đến 14 năm:
- Làm chết người
- Hoặc gây thương tích đặc biệt nghiêm trọng
Khung 5 — Tù từ 12 đến 20 năm hoặc tù chung thân:
- Làm chết 02 người trở lên hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mức độ thương tích mỗi người trên 61% hậu quả đặc biệt nghiêm trọng
1.2. Phân biệt với tội gây thương tích do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng
Cần phân biệt rõ tội cố ý gây thương tích (Điều 134) với tội gây thương tích do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng (Điều 136) vì mức hình phạt và điều kiện xóa án tích có sự khác biệt đáng kể. Tội theo Điều 136 thường có mức hình phạt nhẹ hơn nhiều.
2. Thời Gian Xóa Án Tích Tội Cố Ý Gây Thương Tích
Dựa trên mức hình phạt thực tế được tuyên trong bản án, thời gian chờ xóa án tích được xác định như sau:
| Mức hình phạt thực tế | Thời gian chờ xóa án tích |
|---|---|
| Cải tạo không giam giữ | 1 năm sau khi chấp hành xong |
| Tù nhưng hưởng án treo | 1 năm sau khi hết thời gian thử thách |
| Tù đến 05 năm | 2 năm sau khi ra tù |
| Tù từ trên 05 năm đến 15 năm | 3 năm sau khi ra tù |
| Tù từ trên 15 năm | 5 năm sau khi ra tù |
2.1. Ví dụ tính thời gian thực tế
Ví dụ 1: Anh A bị kết án 18 tháng tù (hưởng án treo, thời gian thử thách 36 tháng) về tội cố ý gây thương tích với tỷ lệ thương tật 15%. Thời gian thử thách kết thúc tháng 04/2025.
- Thời gian chờ xóa án tích: 1 năm
- Thời điểm được xóa án tích: tháng 04/2026
Ví dụ 2: Chị B bị kết án 7 năm tù về tội cố ý gây thương tích gây hậu quả nghiêm trọng, ra tù tháng 01/2023.
- Mức phạt trên 5 năm đến 15 năm → thời gian chờ: 3 năm
- Thời điểm được xóa án tích: tháng 01/2026
3. Điều Kiện Xóa Án Tích Tội Cố Ý Gây Thương Tích
3.1. Đã chấp hành xong toàn bộ hình phạt
- Chấp hành xong hình phạt tù hoặc hết thời gian thử thách của án treo
- Hoàn thành hình phạt bổ sung nếu có (cấm cư trú, quản chế…)
3.2. Đã hoàn thành nghĩa vụ dân sự — điểm mấu chốt
Đây là điều kiện đặc biệt quan trọng với tội cố ý gây thương tích vì bản án thường đi kèm nghĩa vụ bồi thường thiệt hại rất lớn cho người bị hại, bao gồm:
- Chi phí điều trị y tế: Toàn bộ viện phí, thuốc men, phục hồi chức năng của người bị hại
- Thu nhập bị mất: Bồi thường phần thu nhập người bị hại không thể làm việc trong thời gian điều trị
- Tổn thất tinh thần: Khoản bù đắp tổn thất về tinh thần theo quy định của Bộ luật Dân sự
- Chi phí người chăm sóc: Nếu người bị hại cần người chăm sóc trong thời gian điều trị
- Án phí hình sự và dân sự: Theo quyết định của Tòa án
Nhiều trường hợp người bị kết án ra tù nhưng chưa bồi thường đủ cho người bị hại, dẫn đến không đủ điều kiện xóa án tích dù đã hết thời hạn chờ. Đây là vướng mắc phổ biến nhất trong thực tiễn xóa án tích tội này.
3.3. Không phạm tội mới trong thời gian chờ
Trong suốt thời gian chờ xóa án tích, tuyệt đối không được thực hiện bất kỳ hành vi phạm tội nào bị xử lý hình sự.
4. Hồ Sơ Xóa Án Tích Tội Cố Ý Gây Thương Tích
4.1. Trường hợp xóa án tích đương nhiên
Hồ sơ xin cấp Phiếu lý lịch tư pháp không có án tích gồm:
- Tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp (theo mẫu quy định)
- Bản sao CCCD/CMND còn hiệu lực
- Bản sao sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú
- Bản sao bản án hình sự đã có hiệu lực pháp luật
- Giấy chứng nhận chấp hành xong hình phạt tù (do Trại giam cấp) hoặc giấy xác nhận hết thời gian thử thách (do UBND cấp xã cấp với án treo)
- Chứng từ bồi thường thiệt hại cho người bị hại (biên lai chuyển khoản, biên bản thỏa thuận bồi thường có xác nhận của cơ quan thi hành án hoặc chữ ký người bị hại)
- Biên lai nộp án phí
Nơi nộp hồ sơ: Công an tỉnh/thành phố nơi cư trú (từ 01/07/2025 theo Luật số 86/2025/QH15)
4.2. Trường hợp xóa án tích theo quyết định Tòa án
Ngoài các giấy tờ trên, bổ sung thêm:
- Đơn xin xóa án tích (trình bày quá trình cải tạo, tiến bộ bản thân, thái độ ăn năn hối cải)
- Xác nhận của UBND xã/phường nơi cư trú về quá trình sinh sống, chấp hành pháp luật
- Xác nhận của cơ quan, tổ chức nơi làm việc (nếu có)
- Bằng chứng về việc hòa giải, ổn định mối quan hệ với người bị hại (nếu có)
Nơi nộp hồ sơ: Tòa án nhân dân đã xét xử sơ thẩm vụ án có nhận xét của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi làm việc, học tập.
5. Những Vướng Mắc Thường Gặp Khi Xóa Án Tích Tội Đánh Người
5.1. Tranh chấp về mức bồi thường thiệt hại
Trong nhiều vụ án cố ý gây thương tích, mức bồi thường thiệt hại trong bản án rất cao. Người bị kết án có thể đã trả một phần nhưng chưa trả đủ vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Trong trường hợp này:
- Cần liên hệ Thi hành án dân sự tỉnh/ thành phố, Phòng Thi hành án dân sự khu vực để được hướng dẫn về việc trả dần
- Có thể thương lượng với người bị hại về phương thức bồi thường
- Lưu ý: chỉ khi hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ bồi thường mới đủ điều kiện xóa án tích
5.2. Người bị hại đã mất hoặc không liên lạc được
Khi người bị hại đã qua đời hoặc không thể liên lạc để xin xác nhận đã nhận bồi thường, người bị kết án cần:
- Liên hệ thân nhân người bị hại để xin xác nhận
- Nếu không tìm được, liên hệ Thi hành án dân sự tỉnh/ thành phố, Phòng Thi hành án dân sự khu vực để được xác nhận tình trạng thi hành án
5.3. Bản án có nhiều người bị hại
Nếu vụ án có nhiều người bị thương tích, người bị kết án phải hoàn thành nghĩa vụ bồi thường cho tất cả người bị hại, không thể chỉ bồi thường cho một số người.
5.4. Hình phạt bổ sung còn hiệu lực
Một số bản án tội cố ý gây thương tích có kèm hình phạt bổ sung như cấm cư trú tại một địa phương nhất định trong thời hạn 1-5 năm. Người bị kết án phải chờ đến khi hết cả hình phạt bổ sung này mới bắt đầu tính thời hạn xóa án tích.
6. Ảnh Hưởng Của Tái Phạm Đến Xóa Án Tích
Tái phạm trong tội cố ý gây thương tích có hậu quả pháp lý rất nghiêm trọng:
- Toàn bộ thời hạn chờ xóa án tích lần trước bị hủy bỏ và tính lại từ đầu sau khi chấp hành xong bản án mới
- Tái phạm là tình tiết tăng nặng, có thể dẫn đến mức hình phạt cao hơn đáng kể
- Nếu đã tái phạm nguy hiểm, việc xin xóa án tích theo quyết định Tòa án trước thời hạn sẽ rất khó được chấp thuận
7. Câu Hỏi Thường Gặp
Q: Bị kết án về tội đánh người với tỷ lệ thương tật 20%, hưởng án treo 2 năm. Bao giờ được xóa án tích? A: Sau khi hết thời gian thử thách của án treo và hoàn thành nghĩa vụ bồi thường, chờ thêm 1 năm là đủ điều kiện xóa án tích đương nhiên.
Q: Đã bồi thường cho người bị hại nhưng họ không chịu ký xác nhận, có xóa án tích được không? A: Được, nhưng cần có bằng chứng khác như biên lai chuyển khoản ngân hàng hoặc xác nhận của Phòng Thi hành án dân sự về việc đã hoàn thành nghĩa vụ.
Q: Tội đánh người gây chết nạn nhân có xóa án tích được không? A: Có thể xóa án tích nếu đáp ứng đủ điều kiện, nhưng thời gian chờ sẽ rất dài (5-7 năm sau khi ra tù) tùy mức hình phạt thực tế được tuyên.
Q: Có thể xóa án tích tội đánh người trước thời hạn không? A: Có thể nếu làm đơn xin Tòa án xóa án tích sau khi đã qua ít nhất 1/3 thời hạn chờ và có xác nhận tiến bộ rõ rệt từ chính quyền địa phương.
Q: Còn nợ tiền bồi thường cho người bị hại, có làm hồ sơ xóa án tích trước được không? A: Không. Phải hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ bồi thường trong bản án trước khi làm hồ sơ xóa án tích.
8. Hỗ Trợ Pháp Lý Từ Luật Sư
Xóa án tích tội cố ý gây thương tích thường gặp nhiều vướng mắc liên quan đến nghĩa vụ bồi thường và xác nhận từ người bị hại. Đội ngũ luật sư của Hỏi Đáp Pháp Luật Online có nhiều năm kinh nghiệm hỗ trợ các trường hợp tương tự, sẵn sàng:
- Kiểm tra điều kiện và tính thời điểm đủ điều kiện xóa án tích
- Tư vấn giải quyết vướng mắc về bồi thường thiệt hại
- Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, đúng quy định
- Soạn thảo đơn xin xóa án tích trước thời hạn (nếu đủ điều kiện)
- Đại diện làm việc với cơ quan có thẩm quyền
Liên hệ ngay qua Zalo/điện thoại: 039 8200 093 để được tư vấn miễn phí và bảo mật tuyệt đối.
Bài viết được biên soạn dựa trên Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025 – Luật số 86/2025/QH15) , Luật Thi hành án dân sự 2025 (Có hiệu lực từ ngày 01/07/2026) và các văn bản hướng dẫn thi hành. Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn pháp lý chuyên nghiệp trong từng trường hợp cụ thể.
