Trả lời nhanh: Hãy giữ bình tĩnh và xác định ba điều: cơ quan nào giữ người, người thân bị đưa đến đâu và theo văn bản nào. Luật quy định cơ quan điều tra phải thông báo cho gia đình trong vòng 24 giờ. Tuyệt đối không “chạy án” và không ký giấy tờ khi chưa hiểu nội dung. Về thời hạn: khi giữ người trong trường hợp khẩn cấp, trong 12 giờ cơ quan điều tra phải ra quyết định tạm giữ và lệnh bắt (cần Viện kiểm sát phê chuẩn) hoặc trả tự do. Tạm giữ ban đầu tối đa 3 ngày, có thể gia hạn tối đa 2 lần, mỗi lần không quá 3 ngày, tức tổng cộng không quá 9 ngày. Mọi lần gia hạn đều phải có Viện kiểm sát phê chuẩn.
Tình huống khẩn cấp: nên gọi điện trước, sau đó gửi ảnh giấy tờ qua Zalo.
Gọi 039 8200 093 hoặc nhắn Zalo để luật sư xem tình huống và hướng dẫn bước tiếp theo.
Một buổi tối bình thường, gia đình bạn bị đảo lộn khi cơ quan công an đến và đưa người thân đi vì “giữ người trong trường hợp khẩn cấp”. Trong lúc hoảng sợ, rất dễ có những quyết định sai. Bài viết này giúp bạn biết cần làm gì ngay trong 24 giờ đầu.
Hiểu đúng: giữ người trong trường hợp khẩn cấp là gì?
Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (Điều 110) gọi biện pháp này là giữ người trong trường hợp khẩn cấp. Cơ quan có thẩm quyền có thể giữ người ngay mà không cần chờ lệnh trước, khi thuộc một trong các căn cứ:
- Có đủ căn cứ để xác định người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng.
- Người bị hại hoặc người có mặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm, và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.
- Thấy có dấu vết của tội phạm ở người, chỗ ở, nơi làm việc hoặc phương tiện của người bị nghi thực hiện tội phạm, và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn hoặc tiêu hủy chứng cứ.
Nhưng sau khi giữ người, cơ quan điều tra phải làm tiếp theo luật:
- Trong 12 giờ kể từ khi giữ hoặc nhận người bị giữ, phải lấy lời khai ngay và những người có thẩm quyền phải ra quyết định tạm giữ và ra lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp (nếu đủ tài liệu, chứng cứ), hoặc trả tự do ngay cho người đó.
- Lệnh bắt phải được gửi cho Viện kiểm sát để xem xét. Viện kiểm sát có 12 giờ kể từ khi nhận hồ sơ để phê chuẩn hoặc không phê chuẩn. Nếu không phê chuẩn, phải trả tự do ngay.
Vì vậy câu “không cần Viện kiểm sát phê chuẩn” chỉ đúng với bước giữ người ban đầu. Những bước sau đó đều có Viện kiểm sát kiểm sát.
Công an được tạm giữ người trong bao lâu?
| Mốc | Quy định |
|---|---|
| Ngay sau khi giữ khẩn cấp | Trong 12 giờ: lấy lời khai, ra quyết định tạm giữ và lệnh bắt (có phê chuẩn của Viện kiểm sát), hoặc trả tự do |
| Thông báo cho gia đình | Trong 24 giờ, cơ quan điều tra phải thông báo cho gia đình, chính quyền xã, phường nơi cư trú và nơi làm việc, học tập của người bị bắt |
| Tạm giữ ban đầu | Tối đa 3 ngày kể từ khi cơ quan điều tra nhận người |
| Gia hạn tạm giữ | Tối đa 3 ngày một lần, gia hạn tối đa 2 lần. Lần thứ hai chỉ trong trường hợp đặc biệt. Mọi lần gia hạn đều cần Viện kiểm sát phê chuẩn trong 12 giờ |
| Tổng tối đa | 9 ngày |
| Khi không đủ căn cứ khởi tố bị can | Phải trả tự do ngay |
Hết thời hạn tạm giữ, nếu có đủ căn cứ khởi tố bị can, cơ quan điều tra có thể áp dụng biện pháp ngăn chặn khác như tạm giam theo quy định, và biện pháp này cũng cần Viện kiểm sát phê chuẩn.
5 việc gia đình nên làm ngay
- Xác định cơ quan giữ người: ai ra quyết định, thuộc đơn vị nào (Đội, Công an quận, huyện hay Công an tỉnh), người thân bị đưa về trụ sở hay nhà tạm giữ nào. Ghi lại tên, chức vụ, thời gian và địa điểm.
- Yêu cầu và giữ bản sao các văn bản: thông báo giữ người, quyết định tạm giữ, lệnh bắt (nếu có). Chụp ảnh lại nếu không được cấp bản sao.
- Chuẩn bị giấy tờ cho luật sư: CCCD, thông tin nhân thân của người thân, nơi cư trú và làm việc, tình trạng sức khỏe và thuốc đang dùng.
- Hỏi cơ quan giữ người cách gửi đồ dùng và thuốc. Mỗi nơi giữ có quy định về đồ được phép gửi, nên hỏi trực tiếp thay vì tự đoán. Nếu người thân có bệnh nền, báo rõ và mang theo giấy tờ khám bệnh.
- Liên hệ luật sư sớm để kịp tham gia ngay từ giai đoạn đầu.
Luật sư làm gì trong giai đoạn tạm giữ?
Theo Bộ luật Tố tụng hình sự, người bào chữa có thể tham gia ngay từ khi người bị bắt hoặc bị tạm giữ có mặt tại trụ sở cơ quan có thẩm quyền, không phải chờ đến khi khởi tố bị can. Luật sư có thể:
- Làm thủ tục đăng ký bào chữa để được cấp giấy tờ tham gia tố tụng.
- Gặp người bị giữ, giải thích quyền và nghĩa vụ của họ.
- Có mặt trong các buổi lấy lời khai để bảo đảm việc hỏi cung đúng quy định.
- Kiểm tra căn cứ giữ người và thời hạn tạm giữ, kiến nghị trả tự do nếu không đủ căn cứ.
- Nếu sau này người thân bị khởi tố và tạm giam, đề nghị áp dụng biện pháp nhẹ hơn như bảo lĩnh, đặt tiền để bảo đảm hoặc cấm đi khỏi nơi cư trú, khi đủ điều kiện.
Quyền của người bị giữ, bị tạm giữ
- Được biết lý do bị giữ, bị tạm giữ.
- Được nhận quyết định tạm giữ, quyết định gia hạn và các quyết định tố tụng khác.
- Được nhờ người bào chữa.
- Không bị buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc phải nhận mình có tội.
- Được khiếu nại các quyết định, hành vi tố tụng nếu cho rằng trái pháp luật.
4 sai lầm cần tránh
- “Chạy án”, đưa tiền cho người quen biết: đây là chiêu lừa phổ biến của các đối tượng lợi dụng lúc gia đình hoảng loạn. Đưa hối lộ còn có thể bị xử lý hình sự và làm tình hình của người thân tệ hơn.
- Chống đối hoặc lăng mạ lực lượng chức năng: không giúp ích gì mà chỉ gây bất lợi.
- Ký giấy tờ khi chưa hiểu nội dung: không ký cam kết, biên bản hay thỏa thuận dân sự với các bên khi chưa hỏi ý kiến luật sư.
- Tự ý đăng bài lên mạng, tung thông tin khi chưa biết tội danh và diễn biến vụ việc, vì có thể ảnh hưởng đến quá trình điều tra.
Câu hỏi thường gặp
Giữ khẩn cấp có khác với bắt không? Có. Giữ người trong trường hợp khẩn cấp là bước đầu. Sau đó phải có quyết định tạm giữ và lệnh bắt được Viện kiểm sát phê chuẩn, hoặc trả tự do trong 12 giờ.
Công an có được giữ người quá 3 ngày không? Chỉ khi gia hạn theo luật và có Viện kiểm sát phê chuẩn. Tổng thời gian tạm giữ không quá 9 ngày.
Bao lâu thì gia đình được biết người thân bị giữ ở đâu? Theo luật, cơ quan điều tra phải thông báo cho gia đình trong 24 giờ. Nếu quá thời hạn mà chưa được thông báo, bạn nên liên hệ luật sư để làm việc với cơ quan điều tra.
Gia đình có được gặp người thân không? Việc thăm gặp do cơ quan điều tra xem xét và cho phép theo quy định. Luật sư có quyền gặp người bị giữ khi đã làm thủ tục bào chữa.
Nhờ người quen “lo” có được không? Không nên. Không ai có thể bảo đảm kết quả bằng cách đó, và bạn có nguy cơ bị lừa hoặc vi phạm pháp luật.
Người thân vừa bị giữ?
Gọi 039 8200 093 hoặc nhắn Zalo kèm ảnh giấy tờ bạn có, luật sư sẽ xem tình huống và hướng dẫn bước tiếp theo. Phản hồi trong vòng 24 giờ, tư vấn miễn phí lần đầu.
Gọi ngay | Nhắn Zalo
Xem thêm dịch vụ luật sư hình sự tại Hà Nội.
Địa chỉ: Số 164 Khuất Duy Tiến, Phường Thanh Xuân, TP. Hà Nội.
Bài viết liên quan
- Bị triệu tập lấy lời khai: quyền của bạn và những điều không nên nói
- Phạm tội lần đầu có được hưởng án treo không
- Chi phí thuê luật sư bào chữa hình sự
- Bị khởi tố oan: quyền lợi và cách tự bảo vệ
Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể. Căn cứ: Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (các Điều 110, 117, 118) và các văn bản hướng dẫn.
